Przeciwko TTIP, CETA i ISDS: Lekcje z Kanady


English | Français | Español | Deutsch | ελληνικά | Nederlands | Dansk | Magyar | Slovenčina‬ | Čeština

Niniejszy dokument jest ostrzeżeniem dla Europejek i Europejczyków, którym zależy na zdrowiu, dostępie do usług publicznych i ochronie zasobów naturalnych.

W 1989 r. Kanada i Stany Zjednoczone podpisały amerykańsko-kanadyjską umowę o wolnym handlu (CUSTA).

W 1994 r. oba te kraje oraz Meksyk podpisały Północnoamerykański Układ Wolnego Handlu (NAFTA). Te dwa porozumienia stały się wzorcem dla nowej generacji dwustronnych i regionalnych umów handlowych.

W wyniku umowy CUSTA Kanada straciła znaczną część swojej bazy produkcyjnej, ponieważ amerykańskie korporacje zamknęły fabryki na terenie Kanady i przeniosły je za granicę. Kanada zrzekła się także kontroli regulacyjnej nad swoimi zasobami energii. Układ NAFTA wprowadził też mechanizm rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem (ISDS), w ramach którego przedsiębiorstwa z tych trzech krajów mogą pozywać rządy za zmianę przepisów czy polityki, gdy uznają, że taka zmiana negatywnie wpłynie na ich wyniki finansowe.

Dziedzictwo układu NAFTA jest wciąż żywe i widoczne zarówno w transatlantyckim partnerstwie handlowo-inwestycyjnym (TTIP) między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi, jak i w kompleksowej umowie gospodarczo-handlowej (CETA) między UE a Kanadą. Chociaż porozumienia te wprowadzają wiele innowacji w handlu, zawierają jednocześnie klauzule dotyczące ISDS, które są szczególnie kontrowersyjne w Europie.

W wyniku zawarcia układu NAFTA Kanada jest najczęściej pozywanym przez inwestorów państwem wśród krajów rozwiniętych, a Kanadyjczycy mogą podzielić się ważnymi doświadczeniami z Europejczykami, którzy stoją wobec wyzwań związanych z TTIP i CETA. Niniejszy dokument jest ostrzeżeniem dla Europejek i Europejczyków.

PDF iconEspañol
PDF iconEnglish
PDF iconFrançais
PDF iconDeutsch
PDF iconPolskie

kwiecień 2016